Cơ chế tính giá điện hai thành phần ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí nhà máy thông qua công suất đỉnh (Pmax). NSN sẽ phân tích rõ tác động qua ví dụ cụ thể trong bài viết dưới đây. 

Không phải doanh nghiệp nào cũng bị tăng chi phí điện 

Khi cơ chế giá điện hai thành phần được nhắc đến, phản ứng phổ biến của nhiều doanh nghiệp là lo ngại chi phí sẽ tăng. Tuy nhiên, theo phân tích và kinh nghiệm thực tế từ NSN trong quá trình tư vấn cho các nhà máy công nghiệp, tác động của cơ chế này không đồng đều mà phụ thuộc trực tiếp vào cách doanh nghiệp vận hành hệ thống điện. 

Bản chất thay đổi: Chi phí phụ thuộc vào Pmax 

Trong cơ chế mới, chi phí điện không chỉ phụ thuộc vào sản lượng tiêu thụ mà còn phụ thuộc vào công suất cực đại (Pmax). Điều này có nghĩa là hệ thống điện không chỉ “quan tâm” doanh nghiệp dùng bao nhiêu điện trong tháng, mà quan tâm doanh nghiệp tiêu thụ bao nhiêu công suất điện tại một thời điểm cụ thể. NSN ghi nhận rằng đây là yếu tố khiến nhiều doanh nghiệp bất ngờ khi chi phí tăng, dù sản lượng điện gần như không thay đổi. 

Hai nhóm doanh nghiệp điển hình 

Nhóm vận hành ổn định - chi phí giảm 

Các nhà máy vận hành 3 ca liên tục, phụ tải ổn định, ít xuất hiện đỉnh công suất thường là nhóm hưởng lợi. Khi áp dụng cơ chế giá điện hai thành phần, đơn giá điện năng sẽ giảm 25 - 33% so với hiện nay, phần chi phí tiết kiệm được có thể bù đắp hoàn toàn chi phí công suất. Khi khái toán cho một số dự án NSN đã triển khai, các doanh nghiệp thuộc nhóm này ghi nhận mức giảm chi phí điện đáng kể sau khi áp dụng cơ chế mới. 

Nhóm phụ tải biến động - chi phí tăng 

Ngược lại, các doanh nghiệp có phụ tải không ổn định, thường xuyên xuất hiện đỉnh công suất trong thời gian ngắn sẽ chịu rủi ro lớn. Chỉ cần một ngày công suất "sơ suất" tăng vọt thì đỉnh Pmax đó sẽ bị "chốt" cho cả tháng. Doanh nghiệp phải trả tiền cho công suất đỉnh đó suốt 30 ngày, ngay cả khi 29 ngày còn lại chạy rất thấp.   

Bảng so sánh khi tính giá điện theo cơ chế hiện tại và cơ chế giá điện hai thành phần

Có thể thấy, cơ chế giá điện mới đang tạo ra sự phân hóa rõ rệt giữa các doanh nghiệp. Doanh nghiệp kiểm soát tốt công suất đỉnh sẽ tối ưu được chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh, trong khi doanh nghiệp vận hành thiếu kiểm soát sẽ phải gánh thêm chi phí đáng kể. NSN với hơn 20 năm kinh nghiệm trong thiết kế - thi công nhà máy công nghiệp và 10 năm thi công năng lượng tái tạo sẽ giúp các doanh nghiệp hiểu đúng quy định, chuẩn bị sớm và có thể tối ưu chi phí ngay từ hệ thống điện hiện hữu!