Để thích ứng với Cơ chế giá điện hai thành phần, trong hai bài viết trước, NSN đã cùng doanh nghiệp đi từ nâng cao chất lượng điện đến tăng tỷ lệ điện xanh với Điện mặt trời + BESS. Nhưng sau khi đầu tư, một câu hỏi quan trọng vẫn cần được trả lời: Làm thế nào để biết các giải pháp đang thực sự mang lại hiệu quả? Pmax đã giảm bao nhiêu? Điện mặt trời đang được sử dụng như thế nào? BESS có sạc/xả đúng thời điểm? Thiết bị nào đang tiêu thụ điện bất thường? Nếu không có dữ liệu, doanh nghiệp rất khó trả lời chính xác những câu hỏi này. Đây là lúc Hệ thống Quản lý Năng lượng (Energy Management System – EMS) trở thành công cụ quan trọng trong quản trị năng lượng nhà máy. 

EMS kiểm soát Pmax như thế nào? 

Về bản chất, EMS không chỉ là một màn hình hiển thị mức tiêu thụ điện. EMS tạo thành một chuỗi thu thập dữ liệu → kết nối → giám sát → phân tích → cảnh báo → tối ưu. Dữ liệu có thể được thu thập từ power meters, cảm biến hiện hữu, BMS/SCADA, hệ thống Solar PV và BESS, sau đó đưa về nền tảng EMS thông qua lớp kết nối IoT và máy chủ cloud hoặc local server. 

Từ dữ liệu này, EMS giúp doanh nghiệp: 

1. Nhìn thấy Pmax theo thời gian thực 

Thay vì chỉ biết Pmax sau khi kết thúc kỳ thanh toán, doanh nghiệp có thể theo dõi diễn biến công suất và xác định thời điểm phụ tải tăng cao. Đây là cơ sở để phát hiện các đỉnh phụ tải bất thường và chủ động xử lý. 

2. Xác định thiết bị hoặc khu vực tạo ra phụ tải cao

EMS có thể phân tích dữ liệu theo từng khu vực, hệ thống hoặc thiết bị. Khi một phụ tải tăng bất thường, dữ liệu giúp doanh nghiệp khoanh vùng nguyên nhân thay vì chỉ nhìn vào tổng điện năng tiêu thụ của toàn nhà máy. 

3. Theo dõi mối quan hệ giữaPmaxvà các hệ thống năng lượng 

EMS có thể tích hợp dữ liệu từ Điện mặt trời và BESS trên cùng một nền tảng. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể theo dõi nguồn điện mặt trời, trạng thái hệ thống lưu trữ và phụ tải để đánh giá mức độ phối hợp giữa các nguồn năng lượng. 

4. Phát hiện bất thường và cảnh báo sớm

Khi dữ liệu được giám sát liên tục, hệ thống có thể phát hiện các vấn đề trong vận hành và gửi cảnh báo đến đội ngũ phụ trách, thay vì chờ đến khi sự cố xuất hiện hoặc hóa đơn điện tăng cao. 

Như vậy, EMS không thay thế tối ưu vận hành, mà giúp tối ưu chính xác hơn. EMS cung cấp dữ liệu và khả năng quan sát hệ thống, từ đó giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định vận hành chính xác hơn. Với nhà máy vừa và nhỏ, doanh nghiệp có thể bắt đầu bằng tối ưu vận hành hoặc đầu tư Điện mặt trời + BESS trước. Khi quy mô hệ thống lớn hơn, EMS giúp theo dõi hiệu quả đầu tư, phát hiện bất thường, chủ động kiểm soát Pmax, xây dựng nền tảng dữ liệu phục vụ báo cáo ESG và kiểm toán năng lượng. 

Lộ trình 9 bước kiểm soát Pmax: Từ tối ưu hiện trạng đến quản trị liên tục 

Theo NSN, kiểm soát công suất đỉnh Pmax không nên được thực hiện như một dự án đơn lẻ mà cần một lộ trình gồm 9 bước chia làm 3 giai đoạn. 

Giai đoạn 1: Hiểu và tối ưu hiện trạng  

Doanh nghiệp trước hết cần hiểu Pmax đang hình thành như thế nào, sau đó thử nghiệm các giải pháp tối ưu vận hành trong ngắn hạn (ít nhất 3 tháng) và đo lường kết quả. Khi các giải pháp tối ưu vận hành này không đạt được hiệu quả giảm Pmax như kỳ vọng, doanh nghiệp mới chuyển sang nghiên cứu các giải pháp đầu tư dài hạn. 

Giai đoạn 2: Triển khai giải pháp dài hạn  

Tùy hiện trạng, doanh nghiệp triển khai các giải pháp như Điện mặt trời + BESS + EMS và nâng cao chất lượng điện. 

Giai đoạn 3: Quản trị và tối ưu liên tục  

Sau khi hệ thống được triển khai, doanh nghiệp tiếp tục theo dõi Pmax và hiệu suất hệ thống theo thời gian thực, đánh giá kết quả và cải tiến liên tục. 

(*) Để nhận checklist 9 bước 3 giai đoạn chi tiết, vui lòng liên hệ NSN để được tư vấn thêm. 

Tổng kết: 

Qua ba Webinar, NSN mong muốn mang đến cho Quý Doanh nghiệp một lộ trình trọn vẹn để chủ động thích ứng với cơ chế giá điện hai thành phần:   

• Hiểu tác động của Pmax đến chi phí điện  

• Tối ưu vận hành để khai thác tối đa các giải pháp ít hoặc không cần đầu tư  

• Đầu tư đúng thời điểm với các giải pháp dài hạn phù hợp  

• Quản trị năng lượng dựa trên dữ liệu để duy trì hiệu quả bền vững trong suốt vòng đời vận hành.  

Khi cơ chế Giá điện hai thành phần dự kiến được áp dụng từ năm 2027, Pmax sẽ không còn đơn thuần là một chỉ số trên hóa đơn điện mà trở thành một biến số cần được doanh nghiệp chủ động quản trị. Nhà máy bắt đầu càng sớm sẽ càng có nhiều thời gian để hiểu hệ thống, kiểm soát Pmax, lựa chọn đúng giải pháp và tối ưu chi phí trước khi cơ chế mới chính thức tác động đến hoạt động sản xuất. NSN sẵn sàng đồng hành cùng Quý Doanh nghiệp từ bước đánh giá hiện trạng, kiểm soát Pmax đến triển khai các giải pháp năng lượng và quản trị hiệu quả trong dài hạn.