Nếu nâng cao chất lượng điện là nền móng, thì Điện mặt trời áp mái kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng BESS là một trong những giải pháp trực tiếp và mạnh mẽ nhất giúp doanh nghiệp tăng tỷ lệ sử dụng năng lượng xanh, đồng thời hỗ trợ kiểm soát công suất đỉnh Pmax. 

1. Vì sao nhiều dự án Điện mặt trời chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng? 

Qua quá trình triển khai cho nhiều doanh nghiệp FDI, NSN nhận thấy nhiều doanh nghiệp không đủ chuyên môn để đánh giá phương án kỹ thuật, phải phụ thuộc gần như hoàn toàn vào đơn vị tư vấn hoặc nhà thầu và chưa lường trước các rủi ro có thể xuất hiện sau vài năm vận hành. Trong khi đó, nhiều đơn vị triển khai thuần năng lượng tập trung tối đa hóa công suất lắp đặt Điện mặt trời nhưng chưa hiểu đầy đủ đặc thù của nhà máy sản xuất và khả năng hấp thụ của tải. 

Điều này có thể dẫn đến hai vấn đề lớn.  

Thứ nhất, điểm đấu nối không phù hợp. Các tải được cấp từ Điện mặt trời không tiêu thụ hết sản lượng tạo ra, trong khi những tải tiêu thụ lớn vẫn phải lấy điện từ lưới điện quốc gia. Điều này giống như xây thêm một làn đường nhưng lại nối vào tuyến đường ít xe, trong khi tuyến thường xuyên ùn tắc vẫn không được cải thiện. Kết quả là doanh nghiệp dù đã đầu tư hệ thống Điện mặt trời công suất lớn nhưng vẫn phải mua thêm điện từ EVN và chưa tận dụng được nguồn điện này để hỗ trợ giảm Pmax. 

Thứ hai, Điện mặt trời có thể xung đột với hệ thống M&E hiện hữu, làm sụt giảm hệ số công suất, trực tiếp gây tổn hao điện năng, làm quá tải máy biến áp và phát sinh chi phí điện cho nhà máy.  

Vì vậy, lắp công suất lớn không đồng nghĩa với tối ưu hiệu quả.và người lắp cần phải hiểu nhà máy trước khi thiết kế giải pháp năng lượng. 

Trải qua 23 năm đồng hành cùng các nhà máy công nghiệp với vai trò tổng thầu xây dựng và 10 năm làm dự án năng lượng tái tạo, NSN đã tích lũy kinh nghiệm tìm hiểu, khảo sát nhà máy trước khi thiết kế giải pháp năng lượng.    

Về hệ thống điện, NSN tập trung: 

• Thiết kế phù hợp với hạ tầng điện hiện hữu. 

• Tối ưu luồng năng lượng giữa lưới điện, Điện mặt trời và BESS. 

• Hạn chế xung đột với hệ thống M&E hiện có. 

• Tạo nền tảng kiểm soát Pmax hiệu quả hơn. 

Về vận hành: 

• Thi công linh hoạt, hạn chế ảnh hưởng đến sản xuất. 

• Dễ bảo trì, bảo dưỡng trong suốt vòng đời dự án. 

• Tích hợp với hệ thống năng lượng của nhà máy, giúp nhà máy vận hành ổn định. 

Do đó, NSN không chỉ triển khai hệ thống Điện mặt trời và BESS, mà còn thiết kế một hệ sinh thái năng lượng được tích hợp với hạ tầng điện hiện hữu, giúp nhà máy tối ưu chi phí điện và vận hành bền vững trong suốt 20-25 năm. 

2. Nhà máy có mái cũ: An toàn trước, tối ưu sau 

Với những nhà máy đã vận hành từ 10 năm trở lên, việc lắp Điện mặt trời còn đặt ra những câu hỏi quan trọng: "Mái nhà có đủ điều kiện lắp đặt? Việc tăng tải trọng có ảnh hưởng đến kết cấu? Hệ thống điện mặt trời có làm tăng nguy cơ thấm dột?"  Đây đều là những lo ngại hoàn toàn có cơ sở, đặc biệt với các nhà máy đã vận hành từ 10 năm trở lên. 

Thay vì bắt đầu bằng câu hỏi “Có thể lắp được bao nhiêu MWp?”, NSN bắt đầu bằng câu hỏi: 

“Mái nhà hiện tại có thể vận hành an toàn cùng hệ thống trong 20–25 năm tới như thế nào?” 

NSN thực hiện quy trình 5 bước gồm: khảo sát và đánh giá kết cấu mái; kiểm tra khả năng chịu tải; phân tích mức độ ăn mòn và nguy cơ thấm dột; thiết kế phương án phù hợp; xác định công suất lắp đặt tối ưu trên cơ sở an toàn và hiệu quả đầu tư dài hạn. 

Mục tiêu không phải là lắp nhiều tấm pin nhất, mà là tìm ra công suất tối ưu để vừa phát huy hiệu quả đầu tư, vừa đảm bảo an toàn cho nhà máy trong suốt vòng đời vận hành. 

3. Hai mô hình đầu tư điện mặt trời & BESS cho từng chiến lược tài chính của doanh nghiệp 

Để phù hợp với chiến lược tài chính của từng doanh nghiệp, NSN cung cấp hai mô hình triển khai.  

Mô hình 1: Doanh nghiệp đầu tư (EPC): NSN đảm nhận toàn bộ từ khảo sát, thiết kế, thi công đến nghiệm thu và vận hành. Doanh nghiệp chủ động hoàn toàn về nguồn điện, tối đa hóa hiệu quả đầu tư dài hạn, và hệ thống trở thành tài sản xanh phục vụ báo cáo ESG.  

Mô hình 2: DPPA/PPA: Phù hợp với doanh nghiệp chưa sẵn sàng vốn đầu tư ban đầu. NSN cung cấp điện với giá thấp hơn giá mua từ EVN, không phát sinh CAPEX, không ảnh hưởng dòng tiền sản xuất, vẫn có đầy đủ dữ liệu giảm phát thải phục vụ ESG. 

Dù ưu tiên tối đa hóa hiệu quả đầu tư hay tối ưu dòng tiền sản xuất, doanh nghiệp đều có thể lựa chọn mô hình phù hợp để từng bước triển khai lộ trình xanh hóa. 

Và khi Solar + BESS đã được triển khai, câu hỏi tiếp theo là: "Làm thế nào để doanh nghiệp biết hệ thống đang thực sự hoạt động hiệu quả?" Tất cả sẽ được làm rõ trong phần 3 của webinar số 03.